Flex Nedir, Ne Ä°ÅŸe Yarar?

Herkese merhaba,

Bu blogun amacı Türkiye’de Flex konusundaki bilgi birikimini toparlamak ve Türkiye’deki uygulama geliÅŸtiricilere Flex’i tanıtmak olacak. Usul gereÄŸi konuya Flex’in ne olduÄŸuyla baÅŸlamak gerekiyor. Özellikle Flex 1.5 günlerinde Türkiye’deki forumlarda bu konuda o kadar yanlış anlamalar vardı ki, böyle bir giriÅŸ yazısı zorunlu hale geldi.

Adobe Flex, Adobe’un -RIA olarak adlandırdığı- yeni nesil uygulama geliÅŸtirme platformunun adı. Flex’e geçmeden önce bu RIA(Rich Internet Application - Zengin Ä°nternet Yazılımı?!) kavramını açalım.

RIA Nedir?

RIA kısacası uygulama mantığının klasik web uygulamalarındaki gibi sunucu üzerinden uygulanıp istemciye(client) basit ekran görüntülerinin (çoÄŸunlukla html olarak) gönderilmesi yerine, uygulama mantığının istemci teknolojileri ile çözüldüğü yazılımlara verilen isim. Bu uygulama türünde iÅŸin önemli kısmını Flash, JavaScript, Java Applet gibi istemci tabanlı teknolojiler yapıyor. Adobe, IBM, Microsoft gibi firmalar bu türe Fat Client, Rich Cient, Smart Client gibi isimler verdiler. Fakat ÅŸu anda yaygın olarak kullanılan RIA kelimesi, Macromedia lablarında Flash ile yapılan örneklere verilen isimdi ve diÄŸerlerinin önüne geçti. Aslında bu türün ilk örnekleri olan Java Applet’lar çok daha önceleri internet ortamında boy gösteriyordu ama kabul etmek lazım ki hantallıkları yüzünden fazla baÅŸarılı olamadılar. Büyük çoÄŸunluk ise RIA kavramıyla çok daha sonra AJAX’ın yaygınlaÅŸmasıyla tanıştı. Bir kaç yazı sonra Flex’ten bağımsız olarak RIA kavramına daha yakından deÄŸineceÄŸim.

Nerede kalmıştık, Flex bir RIA geliştirme platformuydu. Bu platformda genel olarak Flex SDK, ActionScript 3, Flex Builder, Flex Data Services (artık adı LiveCycle Services olarak değiştirildi) bulunuyor.

Flex SDK & AS3 (Action Script 3)
Flex denildiÄŸi zaman genelde kastedilen Adobe’un bu yeni uygulama geliÅŸtirme araçları oluyor. Flex SDK’sı içinde mxml adındaki xml tabanlı arayüz geliÅŸtirme dili ve Flash içinde uzunda zamandır kullanılan Action Script adlı EcmaScript tabanlı script dilinin radikal bazı deÄŸiÅŸimler içeren 3. versiyonu bulunuyor. Bu iki dili HTML ve Javscript’e benzetebilirsiniz. Flex SDK’sını diÄŸerlerinde ayırna en önemli özelliÄŸi ise üretilen son ürünün swf formatında olması (Flex 2 uygulamalarını Flash Player 9 ile çalıştırıyorsunuz). HTML’ye göre çok daha geliÅŸmiÅŸ özellikleri olan bu platform Flex’in modern mimarisiyle de birleÅŸince oldukça etkileyici arayüzler yapabilmemizi saÄŸlıyor. Bu söylediÄŸime ÅŸiddetle karşı çıkacak olan çok kiÅŸi olduÄŸunu biliyorum ama 1970′lerde döküman kodlamak için tasarlnamış olan HMTL formatı üzerine ne kadar çok kütüphane, mimari, geniÅŸletme yığarsanız yığın yazılım geliÅŸtirmek için uygun bir platform deÄŸil. HTML tabanlı uygulamaların yanında Flex uygulamaları, 80 model Volvo’nun yanında(çok saÄŸlam arabadır) 2006 model Porche gibi duruyor.

Bu arada hemen belirteyim Flex SDK’sı tamamen bedava. Projenizi Flex’in komut satırı tabanlı compiler(mxmlc), FDS içinde gelen web-tier compiler ya da Apacme modülü olarak gelen sunucu tanalı compiler ile derleyip kullanabiliyorsunuz.

Flex Builder
Flex Builder, Flex uygulamalarını kolay geliÅŸtirebilmenizi saÄŸlayan Eclipse tabanlı bir plugin kümesi. Fiyatı ticari kullanım için 750$, eÄŸitim amaçlı kullanım için 100$ kadar. Flex’in 2′den eski versiyonlarını bir Java sunucusunun(Tomcat, WAS, JRun..) üzerine kurmanız gerekiyordu. ÇoÄŸu kullanıcı için bu kurulum süreci karmaşık olduÄŸu için, Flex Builder artık bilgisayarınızda bir sunucu kurmadan projeyi direk swf’ye compile edip çalıştırabilmenizi saÄŸlıyor.

FDS(Flex Data Services - Flex Veri Servisi?!)
FDS, Flex’te yaptığınız uygulamanın veri katmanı ile kolay entegre edilebilmesini saÄŸlayan bir dizi araçtan oluÅŸuyor. Yeri gelmiÅŸken belirteyim, Flex istemci tarafında çalıştığı veritabanı, dosya sistemleri gibi sunucu tarafında bulunan kaynaklara güvenlik nedeniyle direk ulaÅŸamaz. Bu yüzden yaptığınız yazılımdaki verilerin kalıcı olmasını istiyorsanız sunucu tarafında çalışan bir servis katmanına(bazen backend diye geçer) ihtiyacınız olacak. Bu kısımda çalışan çok sayıda teknoloji var ve kesinlikle FDS kullanmak zorunda deÄŸilsiniz. FDS daha çok büyük boyuttaki kurumsal yazılımlar için tasarlanmış bir teknoloji ve küçük yazılımlar için oldukça pahalı.

İkinci yazımda, birkaç örnek üzerinde bu platformu tanıtmaya devam edeceğim.
Şimdilik beğendiğim birkaç Flex uygulaması örnekleri vererek bitireyim.

Not: Bu blogun açık bir blog olduğunu ve yukarıdaki Kayıt Ol seçeneğinden kaydolup editör olabileceğinizi belirtmek istedim.

İyi çalışmalar

Eren Bali

bu yazı hakkında

trflex.com içinde “Flex Nedir, Ne Ä°ÅŸe Yarar?,” adlı yazıyı okumaktasınız!

yayınlanma tarihi:
04.01.07 / 5pm
kategorisi:
dökümanlar